Osmanlı devletinin yıkılışının ardından genç Cumhuriyetin ilk yıllarında Osmanlı hanedanının yaşadığı sıkıntılar, uğradığı haksızlıklar şimdiye kadar birçok tarih kitabının inceleme konusu oldu. Özellikle bu kitapların oluşturulması sırasında birçok yeni bilgi ve belgeye ulaşıldı. Bu bilgi ve belgelerin çoğu resmi söylemde hain olarak resmedilen pekçok ismin aslında hiç de öyle olmadığını gözler önüne serdi. Hatta bir dönem eski başbakanlarımızdan Bülent Ecevit dahi Vahdettin Han çerçevesinde süren tartışmalara katılarak; “Vahdettin hain değildi!” cümlesini kullandı.

Şimdiyse yakın tarih yeni tartışmaların eşiğinde, yeni bir gözle okunuyor. Resmi söylemin pekçok noktada S.O.S. verdiği ve eleştiriye tâbi olması gerektiğini gösteren yeni bir tarih yazılıyor. Üstelik bu tarihin yeni argümanlarını resmi makamlar değil, bağımsız tarihçiler üretiyor.
İşte bugünlerde de böyle bir kitap vesilesiyle gündeme yeni bir iddia taşındı. Tarihçi yazar Zekeriya Yıldız, Nesil Yayınları’ndan çıkan Sürgün Sultan isimli romanında Osmanlı hanedanının sürgünde geçirdiği yılları ve çektiği acıları yazdı. Fakat bu yaşanılanlar arasında öyle ilginç bilgiler vardı ki, belki bu bilgiler yeni tartışmalar neden olacaklar ilerleyen günlerde...

Bunlardan birisi de Ankara hükümetinin İtalya’da ve sair yerlerde Osmanlı hanedanı üyelerini takip ettirdiği ve haklarında istihbarat topladığı şeklindeydi. Romanında bu bilgiyi, Vahdettin Han’ın sürgünde yakınında bulunanlardan Reşat Paşa üzerinden anlatan Zekeriya Yıldız, o dönemde bir İngiliz konsolosluğu yetkilisinin Reşat Paşa’yı ziyaret ederek kendisini Ankara hükümetine karşı bilgilendirdiğini anlatıyor. Hatta bu yetkili, Vahdettin Han’ın kayınbiraderi olan ve sürgünde her zaman yanında bulunan Zeki Bey’in de aslında Ankara hükümetine çalıştığını, hanedan hakkında bilgi verdiği ve bunun karşılığında para aldığını aktarıyor Reşat Paşa’ya... Hatta ilerleyen dönemlerde Ankara hükümetinin ve diğer sebeplerin baskısıyla öyle sıkıntılara maruz kalıyor ki, hanedan; Reşat Paşa intiharın eşiğine kadar geliyor...

Böyle birçok yeni bilgi ve iddia içeren Sürgün Sultan romanı, yakın tarihin bir de kaybedenlerin, mağdurların gözünden okunması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor bize. Yakın tarihin sadece resmi söylemden ibaret olmadığını ve hain olarak tanıtılanların da aslında bu mücadelenin mağdurlarından olduklarını vurguluyor. Yakın tarihe bakış açımızı değiştirmek için okunası bir eser...

Ahmet Ay'ın Analizi-sicakgundem.com